NON MAHSULOTLARI UCHUN PEKTIN SAQLOVCHI KONSENTRATLARNI QO‘LLASH

Mualliflar

  • Arzigul Abilova Author
  • Sayida Atxamova Dotsent Author

DOI:

https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00018

Kalit so‘zlar:

non mahsulotlari, xamir reologiyasi, gel hosil qilish, tekstura, g‘ovaklik, saqlanish muddati, funksional oziq-ovqat, polisaxaridlar, oziqaviy qiymat, biopolimerlar

Abstrakt

Ushbu tadqiqotda mahalliy meva chiqindilaridan (olma va mandarin) olingan pektin saqlovchi konsentratlarning non mahsulotlari sifat ko‘rsatkichlari va saqlanish muddatiga ta’siri o‘rganildi. Pektin kislotali gidroliz usuli (pH 3,5; 75–80°C; 180 daqiqa) orqali ajratib olinib, xamir tarkibiga 0–1,5% miqdorda qo‘shildi. Namunalar namlik, yumshoqlik indeksi va strukturaviy xossalari bo‘yicha 0–72 soat davomida baholandi. Tajribalar uch martadan takrorlandi (n = 3) va natijalar o‘rtacha qiymat ± standart og‘ish ko‘rinishida ifodalandi. Statistik tahlil (ANOVA) natijasida farqlar p < 0,05 darajada ishonchli ekanligi aniqlandi. Natijalar pektin qo‘shilishi nonning namlikni saqlash qobiliyatini oshirib, eskirish jarayonini sekinlashtirishini ko‘rsatdi. 72 soatdan so‘ng nazorat namunada namlik yo‘qotilishi 6,8% ni tashkil etgan bo‘lsa, 1,0% pektin qo‘shilgan namunada bu ko‘rsatkich 4,1% gacha kamaydi. Yumshoqlik indeksi 0,62 dan 0,78 gacha oshdi, biroq 1,5% pektin qo‘shilganda strukturaviy zichlashuv kuzatildi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi mahalliy meva chiqindilaridan pektin olish va uning optimal miqdorini (1,0%) ilmiy asoslashdan iborat. Natijalar funksional non mahsulotlari ishlab chiqarish va “waste-to-value” yondashuvni rivojlantirish uchun muhim ahamiyatga ega.

Muallif biografiyalari

  • Arzigul Abilova

    Oziq-ovqat texnologiyalari kafedrasi magistranti, Toshkent kimyo-texnologiya instituti

  • Sayida Atxamova, Dotsent

    Oziq-ovqat texnologiyalari kafedrasi, Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Toshkent, O‘zbekiston.

Havolalar

Gómez, M., Ronda, F., Caballero, P.A., Blanco, C.A., Rosell, C.M. Funcionality of different hydrocolloids on the quality and shelf life of yellow layer cakes. Food Hydrocolloids, 2007, 21(2), pp. 167-173. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2006.03.012 DOI: https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2006.03.012

Rosell, C.M., Santos, E., Collar, C. Physical characterization of fiber-enriched bread doughs by dual mixing and temperature constraint using the Mixolab. European Food Research Technology, 2010, 231: 535–544. https://doi.org/10.1007/s00217-010-1310-y DOI: https://doi.org/10.1007/s00217-010-1310-y

Correa, María & Ferrero, Cristina. (2011). Pectins as Breadmaking Additives: Effect on Dough Rheology and Bread Quality. Food and Bioprocess Technology - food bioprocess technol. 5. 1-10. https://doi.org/10.1007/s11947-011-0631-6 DOI: https://doi.org/10.1007/s11947-011-0631-6

Vanitha, Thiraviam & Khan, Mahejibin. (2019). Role of Pectin in Food Processing and Food Packaging. https://doi.org/10.5772/intechopen.83677. DOI: https://doi.org/10.5772/intechopen.83677

Zhang H, Liu S, Feng X, Ren F, Wang J. Effect of hydrocolloids on gluten proteins, dough, and flour products: A review. Food Res Int. 2023 Feb;164:112292. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2022.112292 DOI: https://doi.org/10.1016/j.foodres.2022.112292

Angioloni, Alessandro & Collar, Concha. (2011). Physicochemical and nutritional properties of reduced-caloric density high-fibre breads. Lwt - Food Science and Technology. 44. 747-758. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2010.09.008. DOI: https://doi.org/10.1016/j.lwt.2010.09.008

Saha, Dipjyoti & Bhattacharya, Suvendu. (2010). Hydrocolloids as thickening and gelling agents in food: A critical review. Journal of food science and technology. 47. 587-97. https://doi.org/10.1007/s13197-010-0162-6. DOI: https://doi.org/10.1007/s13197-010-0162-6

Thakur BR, Singh RK, Handa AK. Chemistry and uses of pectin--a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 1997 Feb;37(1):47-73. https://doi.org/10.1080/10408399709527767 DOI: https://doi.org/10.1080/10408399709527767

Xiang, T., Yang, R., Li, L., Lin, H., & Kai, G. (2024). Research progress and application of pectin: A review. Journal of Food Science, 89, 6985–7007. https://doi.org/10.1111/1750-3841.17438 DOI: https://doi.org/10.1111/1750-3841.17438

Mekuannt Alefe Adimas, Biresaw Demelash Abera, Valorization of fruit and vegetable by-products for extraction of pectin and its hydrocolloidal role in low-fat yoghurt processing, LWT, Volume 189, 2023, https://doi.org/10.1016/j.lwt.2023.115534. DOI: https://doi.org/10.1016/j.lwt.2023.115534

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-04-17

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##