Технологическая и экологическая эффективность переработки отработанных турбинных масел методом центрифугирования

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00036

Ключевые слова:

турбинные масла, технология центрифугирования, процессы регенерации, «зеленая» экономика, энергоэффективность, минимизация техногенных отходов, деградация смазочных материалов

Аннотация

Аннотация
Обеспечение эксплуатационной стабильности турбинных масел в энергетической промышленности и продление срока их службы являются одной из актуальных технико-экономических проблем. Интенсивный режим работы турбин ускоряет процессы глубокого окисления в составе масла, что приводит к накоплению механических примесей, твердых фракций и влаги, тем самым резко снижая физико-химические свойства масла. В настоящее время традиционные методы регенерации, в частности кислотно-щелочная очистка, использование адсорбентов и отбеливающих глин, не только технологически сложны, но и создают серьезное противоречие принципам «зеленой экономики» и устойчивого развития из-за образования большого количества токсичных отходов. Несмотря на возрастающую необходимость перехода на экологически чистые технологии на промышленных предприятиях, эффективность процесса центрифугирования по отношению к турбинным маслам различного состава и возможности оптимизации технологических параметров исследованы в научном плане не полностью.
С целью восполнения этого пробела в исследованиях, в данной статье проанализированы физико-химические механизмы регенерации турбинных масел методом центрифугирования. Исследование проводилось на промышленных образцах загрязненного масла. Предложенное решение заключается в осуществлении процесса центрифугирования со скоростью 8000 об/мин при поддержании температуры в диапазоне 60–75°C для снижения вязкости масла и ускорения процесса разделения. Данная технология полностью исключает использование химических регентов и делает процесс абсолютно экологически безопасным. Полученные количественные результаты показали, что применение этой технологии позволяет продлить эксплуатационный ресурс масла в 2,5 раза, снизить содержание механических примесей на 95% и влаги на 90%, а также сократить общие промышленные отходы на 30–35%.
Потенциальный эффект исследования заключается в его весомом вкладе в укрепление экологической безопасности и повышение энергоэффективности за счет внедрения безотходных технологий в нефтехимической промышленности. Полученные результаты служат фундаментальной научно-практической основой для автоматизации систем очистки масла на промышленных объектах, повышения экономической эффективности восстановления отработанных масел и реализации глобальной стратегии «зеленой» энергетики. Кроме того, данная методика важна тем, что соответствует международным стандартам ресурсосбережения и охраны окружающей среды. Результаты исследования представляют собой комплекс важных рекомендаций для инженеров-нефтехимиков, технологов и специалистов по экологической безопасности.

Биографии авторов

  • Boburbek Ismailov, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent

    Toshkent kimyo-texnologiya instituti Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi dotsenti

  • Ilxam Kalniyazov

    “O‘zbekneftegaz” aksiyadorlik jamiyati Ustyurt gaz qazib chiqarish boshqarmasi Operatsion samaradorlik bo‘yicha mutaxassisi

Библиографические ссылки

Pelayo García-Gutiérrez, Davide Tonini, David Klenert, Robert Marschinski, Hans G.M. Saveyn, Environmental and economic assessment of waste lubricant oil management in the EU,Journal of Cleaner Production, Volume 492, 2025, 144878, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.144878.

Pinheiro, C.T.; Quina, M.J.; Gando-Ferreira, L.M. Management of waste lubricant oil in Europe: A circular economy approach. Critical Reviews in Environmental Science and Technology, 2021, 51(18), 2015–2050. https://doi.org/10.1080/10643389.2020.1771887 DOI: https://doi.org/10.1080/10643389.2020.1771887

Mashaev E., Azamatov U., Makhsumov A., Ismailov B. Synthesis and Study of Reducing the Corrosive Activity of Motor Fuels Using Additives of the MEE Series // American Journal of Engineering, Mechanics and Architecture (2023), (2993-2637), 1(10), 75-78. https://grnjournal.us/index.php/AJEMA/article/view/1879

Kupareva, A., Mäki-Arvela, P. and Murzin, D.Y. (2013), Technology for rerefining used lube oils applied in Europe: a review. J. Chem. Technol. Biotechnol., 88: 1780-1793. https://doi.org/10.1002/jctb.4137 DOI: https://doi.org/10.1002/jctb.4137

J.Khayitov, T. Yuldashev, F.Buronov, B. Ismailov, Kh. Rakhimov, U.Bobomuradov, N.Avlayarova, Kh. Yunusov. Transition metal-catalyzed carbonylative coupling of aryl/alkyl halides with thiols: A straightforward synthesis of thioester derivatives // J. Chemical Review and Letters, 7 (2024) PP.333-345. https://doi.org/10.22034/crl.2024.448261.1311

Cambiella, A.; Benito, J.M.; Pazos, C.; Coca, J. Centrifugal separation efficiency in the treatment of waste emulsified oils. Chemical Engineering Research and Design, 2006, 84(1), 69–76. https://doi.org/10.1205/cherd.05130. DOI: https://doi.org/10.1205/cherd.05130

Khatib, Z.I.; Faucher, M.S.; Sellman, E.L. Field evaluation of disc-stack centrifuges for separating oil/water emulsions on offshore platforms. SPE Annual Technical Conference and Exhibition, Dallas, Texas, October 1995. doi: https://doi.org/10.2118/30674-MS DOI: https://doi.org/10.2118/30674-MS

Dong, H.; Wan, R.; Huang, C.; Liu, S.; Luo, S.; Chen, L.; Li, S.; Song, X. Numerical study of internal flow field in a disc stack centrifuge based on Mixture-PBM model. Applied Sciences 2024, 14(17), 8070. https://doi.org/10.3390/app14178070 DOI: https://doi.org/10.3390/app14178070

Zeng, X.; Zhao, L.; Fan, G.; Yan, C. Experimental study on the design of light phase outlets for a novel axial oil-water separator. Chemical Engineering Research and Design 2021, 165, 308–319. https://doi.org/10.1016/j.cherd.2020.11.008. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cherd.2020.11.008

Cao, Y., Yan, F., Li, J., Liang, X., & He, B. Used lubricating oil recycling using a membrane filtration: Analysis of efficiency, structural and composing. Desalination and Water Treatment 2012, 11(1–3), 73–80. DOI: 10.5004/dwt.2009.845. https://doi.org/10.5004/dwt.2009.845 DOI: https://doi.org/10.5004/dwt.2009.845

Sarkar, S.; Datta, D.; Das, B. Advance recovery approach for efficient recovery of waste lubricating oil by different material formulations. Materials Today: Proceedings 2022, 49(5), 1891–1898. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2021.08.078. DOI: https://doi.org/10.1016/j.matpr.2021.08.078

K. M. Tharwat, F. H. Ashour, N. F. Abdelsalam, and S. M. S. Abdel-Hamid, “ Recent Advances in Refining of Waste Lubricating Oil: A Comprehensive Review.” Chemical Engineering & Technology 49, no. 8 (2026): e70282. https://doi.org/10.1002/ceat.70282

Bhaskar, T.; Uddin, M.A.; Muto, A.; et al. Recycling of waste lubricant oil into chemical feedstock or fuel oil over supported iron oxide catalysts. Fuel 2004, 83(1), 9–15. https://doi.org/10.1016/S0016-2361(03)00216-3. DOI: https://doi.org/10.1016/S0016-2361(03)00216-3

Carolina T. Pinheiro, Rodrigo F. Pais, Margarida J. Quina, Licínio M. Gando-Ferreira. Regeneration of waste lubricant oil with distinct properties by extraction-flocculation using green solvents. Journal of Cleaner Production 2018, 200, 578–587. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.07.282. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.07.282

Juan A. Botas, Jovita Moreno, Juan J. Espada, David P. Serrano, Javier Dufour. Recycling of used lubricating oil: Evaluation of environmental and energy performance by LCA. Resources, Conservation and Recycling 2017, 125, 315–323. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.07.010. DOI: https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.07.010

Moses, K.; Aliyu, A.; Hamza, A.; Mohammed-Dabo, I.A. Recycling of waste lubricating oil: A review of the recycling technologies with a focus on catalytic cracking, techno-economic and life cycle assessments. Journal of Environmental Chemical Engineering 2023, 11(6), 111273. https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.111273 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.111273

García-Gutiérrez, P.; Tonini, D.; Klenert, D.; Marschinski, R.; Saveyn, H.G.M. Environmental and economic assessment of waste lubricant oil management in the EU. Journal of Cleaner Production 2025, 492, 144878. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.144878 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.144878

K. M. Tharwat, F. H. Ashour, N. F. Abdelsalam, and S. M. S. Abdel-Hamid, “ Recent Advances in Refining of Waste Lubricating Oil: A Comprehensive Review.” Chemical Engineering & Technology 49, no. 8 (2026): e70282. https://doi.org/10.1002/ceat.70282 DOI: https://doi.org/10.1002/ceat.70282

Bao Yu, Ye Peng, Haifeng Gong, Yunqi Liu. Evaluation of the techno-economic and environmental performance of all-component recycling process for waste lubricating oil. Separation and Purification Technology, Volume 2023, 312, 123402, https://doi.org/10.1016/j.seppur.2023.123402 DOI: https://doi.org/10.1016/j.seppur.2023.123402

Cabrera-Escobar, C.; Moreno-Gutiérrez, J.; Rodríguez-Moreno, R.; Pájaro-Velázquez, E.; Calderay-Cayetano, F.; Durán-Grados, V. Environmental Risks and Sustainable Management Pathways for Used Lubricating Oils: A Structured Review with Conceptual Spill Risk Analysis. Recycling 2026, 11, 47. https://doi.org/10.3390/recycling11030047 DOI: https://doi.org/10.3390/recycling11030047

Метрика

2026-08-28

Выпуск

Раздел

Articles

Как цитировать

[1]
S. G'ulomidinova, B. Ismailov, and I. Kalniyazov, “Технологическая и экологическая эффективность переработки отработанных турбинных масел методом центрифугирования”, JOF, vol. 2, no. 5, pp. 1–5, Aug. 2026, doi: 10.66960/jof.3093-8899.00036.

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Похожие статьи

1-10 из 22

Вы также можете начать расширеннвй поиск похожих статей для этой статьи.