QATTIQ KATALIZATORLAR REGENERATSIYASI: TIZIMLI TERMIK QAYTA TIKLASH SAMARADORLIGINI TUZILMA–FAOLLIK MEZONLARI ASOSIDA BAHOLASH

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00024

Kalit so‘zlar:

qattiq katalizator, koks, BET, HDS faolligi, sinterlanish, regeneratsiya indeksi

Abstrakt

Ushbu maqolada sanoat gidrotozalash jarayonida ishlatilgan Co–Mo/γ-Al₂O₃ tipidagi qattiq katalizatorning turli termik regeneratsiya sharoitlariga javobi tuzilma–faollik mezonlari orqali baholandi. Yangi katalizator (AKM-Y), ishlatilgan katalizator (AKM-I) hamda 300, 450 va 600°C da regeneratsiya qilingan namunalar BET sirt yuzasi, g‘ovak hajmi, qoldiq koks, mexanik mustahkamlik va gidrodesulfurizatsiya (HDS) faolligi bo‘yicha taqqoslandi. Ishlatilgan katalizatorda koksning 10,8 mass.% gacha to‘planishi BET sirt yuzasini 238 dan 104 m²/g gacha, HDS faolligini esa 97,5 dan 43,0% gacha pasaytirgani ko‘rsatildi. 300°C da regeneratsiya faqat qisman tiklanish berdi; 450 °C da qoldiq koks 0,9 mass.% gacha kamayib, BET sirt yuzasi 211 m²/g va HDS faolligi 82,0 % ga yetdi. 600°C da qoldiq koks 0,3 mass.% gacha kamaygan bo‘lsa-da, sirt yuzasi va faollik 450°C rejimiga nisbatan pasaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, regeneratsiya samaradorligi faqat koksni maksimal olib tashlash bilan emas, balki koks oksidlanishi, g‘ovak tuzilmaning tiklanishi va faol fazaning termik barqarorligi o‘rtasidagi optimal muvozanat bilan belgilanadi.

Muallif biografiyalari

  • Jasurbek Ergashev

    “Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi” kafedrasi assistenti, Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Toshkent, O‘zbekiston

  • Diyora Umarova

    “Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi” kafedrasi magistranti, Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Toshkent, O‘zbekiston

  • Shuxratqodir G‘ulomov, t.f.f.d., dots.

    “Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi” kafedrasi dotsenti,Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Toshkent, O‘zbekiston

  • Go‘zal Yusupova, t.f.f.d., dots.

    Kimyoviy texnologiya kafedrasi dotsenti, Olmaliq davlat texnika instituti, Toshkent, O‘zbekiston.

Havolalar

Pham P.T.H., Pham C.Q., Dam T.-T., Nguyen T.M. A comprehensive review of catalyst deactivation and regeneration in heavy oil hydroprocessing. Fuel Processing Technology, 2025, 267, 108170. DOI: 10.1016/j.fuproc.2024.108170. DOI: https://doi.org/10.1016/j.fuproc.2024.108170

Srour H., Devers E., Mekki-Berrada A., Toufaily J., Hamieh T., Batiot-Dupeyrat C., Pinard L. Regeneration of an aged hydrodesulfurization catalyst: conventional thermal vs non-thermal plasma technology. Fuel, 2021, 306, 121674. DOI: 10.1016/j.fuel.2021.121674. DOI: https://doi.org/10.1016/j.fuel.2021.121674

Srour H., Devers E., Guignard N., Toufaily J., Hamieh T., Batiot-Dupeyrat C. Regeneration of an aged hydrodesulfurization catalyst by non-thermal plasma: characterization of refractory coke molecules. Catalysts, 2021, 11(10), 1153. DOI: 10.3390/catal11101153. DOI: https://doi.org/10.3390/catal11101153

Morales–Leal F., Ancheyta J., Torres–Mancera P., Alonso F., Rayo P. Characterization of spent catalysts from hydrotreating of different feedstocks in batch reactor. Fuel, 2024, 371, 131938. DOI: 10.1016/j.fuel.2024.131938. DOI: https://doi.org/10.1016/j.fuel.2024.131938

Ahn S.-Y., Na W.-J., Kim K.-J., Kim B.-J., Park H.-K., Roh H.-S. Feasibility assessment on remanufacturing of Ni–Mo/γ-Al₂O₃ catalyst for residue hydrodesulfurization. Catalysts, 2023, 13(4), 738. DOI: 10.3390/catal13040738. DOI: https://doi.org/10.3390/catal13040738

Klimov O.V., Nadeina K.A., Budukva S.V., Avdeenko E.A., Cherepanova S.V., Chesalov Y.A., Gerasimov E.Y., Prosvirin I.P., Noskov A.S. Investigation of the regeneration of NiMoP/Al₂O₃ hydrotreating catalysts. Applied Catalysis A: General, 2022, 630, 118447. DOI: 10.1016/j.apcata.2021.118447. DOI: https://doi.org/10.1016/j.apcata.2021.118447

S Gulomov, D Turdieva, N Isaeva, D Narzullaev. Catalytic neutralization of gas emissions in the manufacture of pharmaceutical preparations. E3S Web Conf. Volume 411, 2023. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202341102024. DOI: https://doi.org/10.1051/e3sconf/202341102024

M.P Yunusov, Sh.B Djalаlova, Kh.A. Nasullaev. Sh.T Gulomov. New Catalytic Systems for Hydrofining and Dearomatization Processes of Oil Fractions. Catalysis for Sustainable Energy, 2016 3/1. https://doi.org/10.1515/cse-2016-0003 DOI: https://doi.org/10.1515/cse-2016-0003

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-21

##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1-10 / 14

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##