Kreking distillyatlarini gidrirlash jarayonida Co–Mo/Al2O3 va Ni–Mo/Al2O3 katalizatorlarining gidrodesulfirlash samaradorligi va suyuq fraksiya unumiga ta’siri

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.66960/jof.3093-8899.00023

Kalit so‘zlar:

gidrotozalash, gidrodesulfirlash, Co-Mo/Al2O3, Ni-Mo/Al2O3, CoMoS, NiMoS, suyuq fraksiya unumi, gidrokreking, texnologik samaradorlik koeffitsiyenti

Abstrakt

Maqolada kreking distillyatlarini gidrirlash jarayonida Co-Mo/Al2O3 va Ni-Mo/Al2O3 tipidagi sanoat gidrotozalash katalizatorlarining gidrodesulfirlash samaradorligi, mahsulotning suyuq fraksiyasi unumi va optimal harorat oralig‘iga ta’siri tahlil qilindi. Kreking distillyatlari, xususan suyuq katalitik kreking jarayonidan olingan yengil sikl moyi, yuqori aromatiklik hamda oltingugurtli va azotli geterosiklik birikmalar miqdori bilan tavsiflanadi. Bunday xomashyolarni chuqur gidrotozalashda katalizatorning faol sulfid fazasi, vodorod bosimi, harorat, xomashyoning hajmiy tezligi va H2/xomashyo nisbati hal qiluvchi omillar hisoblanadi.
Tahlil natijalariga ko‘ra, harorat 280 °C dan 400 °C gacha oshirilganda gidrodesulfirlash darajasi 45,2 % dan 99,5 % gacha ortadi. Shu bilan birga, mahsulotning suyuq fraksiyasi unumi 98,5 % dan 91,2 % gacha kamayadi. Jarayonni faqat gidrodesulfirlash darajasi bilan baholash yetarli emasligi sababli Keff = ηS × Yliq/100 ko‘rinishidagi texnologik samaradorlik koeffitsiyenti taklif qilindi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, 360-370 °C oralig‘i yuqori gidrodesulfirlash darajasi, suyuq fraksiya unumining saqlanishi va gidrokreking reaksiyalarini cheklash nuqtayi nazaridan maqbul sanoat harorat sohasi sifatida asoslandi.

Muallif biografiyalari

  • Shuxratqodir G‘ulomov, PhD, dotsent

    Toshkent kimyo-texnologiya instituti,  katta ilmiy xodim

  • Go‘zal Yusupova, PhD, dotsent

    Olmaliq davlat texnika instituti

  • Shaxnoza Shonazarova

    Olmaliq davlat texnika instituti, katta o'qituvchi

  • Diyora Djulanova

    Olmaliq davlat texnika instituti, magistr talabasi

  • Ra’no Sultonqulova

    Olmaliq davlat texnika instituti, bakalavr talabasi

Havolalar

Kim J., Lee Y.-K. Reactivity of Sulfur and Nitrogen Compounds of FCC Light Cycle Oil in Gidrogenlashrotreating over CoMoS and NiMoS Catalysts // Catalysts. - 2023. - Vol. 13, No. 2. - Article 277. DOI: 10.3390/catal13020277. DOI: https://doi.org/10.3390/catal13020277

Aleksandrov P.V., Reshetnikov S.I., Bukhtiyarova G.A., Noskov A.S. Deep gidrogenlashrodesulfurization of gas oils with high sulfur content: Experiment and kinetic modeling // Chemical Engineering Journal. - 2022. - Vol. 446. - Article 137059. DOI: 10.1016/j.cej.2022.137059. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cej.2022.137059

Weng X., Cao L., Zhang G., Chen F., Zhao L., Zhang Y., Gao J., Xu C. Ultradeep Gidrogenlashrodesulfurization of Diesel: Mechanisms, Catalyst Design Strategies, and Challenges // Industrial & Engineering Chemistry Research. - 2020. - Vol. 59, No. 49. - P. 21261-21274. DOI: 10.1021/acs.iecr.0c04049. DOI: https://doi.org/10.1021/acs.iecr.0c04049

Aryee E., Han R., Qu L. et al. Effects of Metal Loadings in Catalyst Formulation on the Gidrogenlashrodesulfurization Performance of NiMo/Al₂O₃ Catalysts // Frontiers in Chemical Engineering. - 2022. - Vol. 3. - Article 764931. DOI: 10.3389/fceng.2021.764931. DOI: https://doi.org/10.3389/fceng.2021.764931

Azizi N., Khodadadi A.A., Mortazavi Y. Gidrogenlashrotreating of light cycle oil over NiMo and CoMo catalysts with different supports // Journal of Industrial and Engineering Chemistry. - 2013. - Vol. 19. - P. 1825-1830. DOI: 10.1016/j.jiec.2013.02.019. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jiec.2013.02.019

Liu Z., Gao X., Yao Y. et al. Effects of Ni-Al₂O₃ interaction on NiMo/Al₂O₃ gidrogenlashrodesulfurization catalysts // Journal of Catalysis. - 2020. - Vol. 387. - P. 62-72. DOI: 10.1016/j.jcat.2020.04.008. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jcat.2020.04.008

Tuktin B., Saidilda G., Nurzhanova S., Ongarbayev Y. Gidrogenlashroprocessing of Gasoline on Modified Alumina Catalysts // Catalysts. - 2024. - Vol. 14, No. 7. - Article 404. DOI: 10.3390/catal14070404. DOI: https://doi.org/10.3390/catal14070404

Yunusov M.P., Gulomov Sh., Nasullayev K.A., Turdiyeva D.P.K., Isayeva N.F., Abdurakhmanova I.S.K., Murzin D.Y. Gidrogenlashrodesulfurization Catalysts from Aluminium-Containing Waste // Catalysis Letters. - 2024. - Vol. 154. - P. 4409-4421. DOI: 10.1007/s10562-024-04685-z. DOI: https://doi.org/10.1007/s10562-024-04685-z

Zhu J. et al. 3D Printing Technique Fortifies the Ultradeep Gidrogenlashrodesulfurization Process of Diesel: A Journey of NiMo/Al2O3-MMT // Inorganic Chemistry. - 2023. - Vol. 62, No. 49. - P. 20050-20061. DOI: 10.1021/acs.inorgchem.3c02839. DOI: https://doi.org/10.1021/acs.inorgchem.3c02839

Sun H., Chen C., Zhang R., Li Y., Ge S., Cui P. Advances in Gasoline Gidrogenlashrodesulfurization Catalysts: The Role of Structure-Activity Relationships and Machine Learning Approaches // ACS Omega. - 2025. - Vol. 10, No. 29. - P. 31262-31273. DOI: 10.1021/acsomega.5c02980. DOI: https://doi.org/10.1021/acsomega.5c02980

Stanislaus A., Marafi A., Rana M.S. Recent advances in the science and technology of ultra low sulfur diesel production // Catalysis Today. - 2010. - Vol. 153. - P. 1-68. DOI: 10.1016/j.cattod.2010.05.011. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cattod.2010.05.011

Topsøe H., Clausen B.S., Massoth F.E. Gidrogenlashrotreating Catalysis: Science and Technology. - Berlin: Springer, 1996. - 310 p. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-642-61040-0_1

Guzal Yusupova, Shuxratqodir Gulomov, Dilorom Mirkhamitova, Sherzod Omonov, Jasurbek Ergashev, Bakhodir Abdullayev. Technology for obtaining effective catalysts for natural gas demercaptanization based on mineral raw materials to save energy// AIP Conferense Proceedings .– 2026. Vol. P. 020044-2 https://doi.org/10.1063/5.0317838 DOI: https://doi.org/10.1063/5.0317838

Sh T G'ulomov, GX Yusupova, M Sh Jumayev. The mechanism of the process of gidrogenlashrotuzation of diesel fuel // Молодёжный вестник Новороссийского филиала Белгородского государственного технологического университета им. ВГ Шухова 3 (3), 62-65, 2023

Sh. T. G'ulomov, G. X. Yusupova, M. Sh. Jumayev. Activation and Restoration of Gidrogenlashration Catalysts – Volume 2 Issue 4, Year 2023. ISSN: 2835-3048. 37 p.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-04

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1-10 / 15

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##